Een leertraject vanaf scratch ontwikkelen, opnieuw vormgeven of inkopen? Dan is de kans groot dat je vooral naar de inhoud kijkt. Logisch, maar dat is niet genoeg. Want leren zonder transfer is als het volgen van een Napolitaanse pizzacursus en vervolgens je vertrouwde Dr. Oetker in de oven blijven doen. Dan bak je er weinig van.
Transfereffectiviteit
Transfer betekent dat medewerkers in hun werk toepassen wat ze hebben geleerd. Onderzoeker Ina Weinbauer-Heidel ontdekte twaalf factoren die de transfer beïnvloeden. Eén van die factoren is, je raadt het al, de steun van leidinggevenden. Maar óók: voldoende mogelijkheden om het geleerde toe te passen én begeleiding van collega’s. Leren werkt pas als het blijft plakken. En dat heet transfer van leren. Of chiquer: transfereffectiviteit.
Transfer van leren
Een van mijn collega’s deed onlangs een opdracht bij één van de vier grote gemeenten. Ze werkte aan de inkoop van vakopleidingen. Daarbij keek ze niet alleen naar de inhoud, maar vooral naar de impact. En die impact ontstaat als je in je ontwerp structureel aandacht hebt voor transfer van leren, de sleutel tot duurzame gedragsverandering op de werkvloer.
Daarom voegde ze, naast de vakopleidingen, twee extra onderdelen toe:
1. Een training voor leidinggevenden
Tijdens deze training leren leidinggevenden hoe ze het leerproces van hun medewerkers kunnen versterken. Bijvoorbeeld door ze te steunen en stimuleren, slimme vragen te stellen, nieuw gedrag te herkennen en dit actief te benoemen.
2. Een training voor mentoren op de werkvloer
Mentoren kunnen aan de slag met de collega’s op de werkvloer. Zij krijgen handvatten om hen te begeleiden bij het toepassen van nieuw gedrag. Zo maken we werkplekleren een integraal onderdeel van het leertraject.
Denk dus altijd goed na over de transfer van leren. Als je zelf ontwerpt en ontwikkelt, maar zeker ook als je inkoopt.
Hoe neem je de transfer mee in je inkooptraject?
We geven drie suggesties:
1. Neem transfer op in het Programma van Eisen
Dit is het document waarin je beschrijft waaraan een aanbieder moet voldoen. Bijvoorbeeld: “De opdrachtnemer zorgt voor een communicatieaanpak om de transfereffectiviteit te vergroten. Denk aan de twaalf factoren van Weinbauer-Heidel.”
2. Maak transfer onderdeel van de subgunningscriteria
Dit zijn de punten waarop je aanbieders beoordeelt. Bijvoorbeeld: “Beschrijf hoe je transfer versterkt met communicatie en werkplekondersteuning. Geef een concreet voorbeeld.”
3. Vraag aanbieders om een aanpak voor werkplekleren
Transfer gebeurt op de werkvloer. Vraag dus bij de inkoop al om een voorstel voor inrichting van werkplekleren. Denk aan:
- Praktijkopdrachten die aansluiten bij kritieke beroepssituaties of taken
- Intervisie en reflectiemomenten
- Begeleiding door mentoren
- Een communicatieplan met reminders voor leidinggevenden
Zo’n reminder? Dat ziet er ongeveer zo uit:
“Morgen volgt jouw medewerker lesdag 3 van de Vakopleiding. Hierin worden de volgende onderwerpen behandeld. Vraag even hoe het ging, en bespreek dit onderwerp.”
Super simpel, maar super effectief.
Werkt dat echt?
Jazeker. Door transfer van leren slim mee te nemen in het inkooptraject, dwing je opleiders om verder te denken dan hun PowerPointpresentaties, didactiek, lesopbouw, werkvormen, etc. Het meenemen van transfer leidt tot vakopleidingen die niet alleen inspireren, maar ook presteren. Kortom: je gaat van inhoud naar impact met jouw leertraject.
Wil je sparren over de inkoop of transfer van leren?
Stuur gerust een mail naar: judith@flipped.nl
Ga ik nu eerst de bodem van mijn pizza stretchen en bakken op 400 graden, volgens Napolitaanse richtlijnen.
